Over de traditie

Zen, een boeddhistische traditie

Boeddhisme wordt vaak een religie genoemd, terwijl men godsdienst bedoeld. Boeddha is geen god en zenboeddhisme dus geen godsdienst! Religie staat voor verbinden. Iemand, die naar de inzichten van de Boeddha leeft, verbindt zich daarmee. Hem zou je boeddhist kunnen noemen. Je hoeft echter geen boeddhist te zijn of te worden om zen te beoefenen.

Van De Boeddha tot hier

Siddhārtha Gautama (ca 500 v Chr) leefde in India/Nepal en ontwikkelde diep inzicht in het bestaan. Hij werd de Ontwaakte, ofwel De Boeddha genoemd. Daarover onderrichtte hij tot aan zijn dood. Door de tijd heeft zijn leer zich aangepast aan verschillende culturen. Tegelijk bleef de kern krachtig overeind. Ch’an is de Chinese naam voor Boeddha’s leer en zen de Japanse.
Bodhidharma bracht de leer naar China, waar deze zich vermengde met vooral de Tao.

Los van elkaar zijn Ensai en Dōgen rond 1200 naar China gereisd om de tradities te bestuderen. Weer terug in Japan introduceerde Eisai Zenji de Rinzai-traditie en Dōgen Zenji de Sōtō-traditie.

Maezumi Roshi

Taizan Maezumi Roshi (1931 – 1995) ging naar Amerika om daar de Japanse gemeenschap te ondersteunen. Hij stelde zijn onderricht ook open voor niet Japanners. Bijzonder was dat hij zowel leraar-transmissie ontving in de de Soto-traditie als in de Rinzai-traditie.
Maezumi Roshi gaf transmissie aan Genpo Roshi en die weer aan mijn leraar Niko Tenko Roshi (Tydeman). In hen en dus ook in mij resoneren beide tradities.
De leer wordt doorgegeven via geestelijke overdracht (transmissie). Zo ging het vanaf de Boeddha tot nu, van leraar op leerling.

Niko Tenko Roshi

Wat een leerling kan doen, maar niet hoeft:

Shoken

Je kunt officieel leerling worden van jouw zenleraar. Tijdens een korte, persoonlijke Shoken ceremonie spreken leerling en leraar vertrouwen in elkaar uit om samen jouw zenweg te gaan. Shoken vindt plaats op verzoek van de leerling.

Jukai

Je kunt nadrukkelijk de intentie uiten om je aan een aantal geloften te houden. Het zijn geloften aan jezelf als verdieping van jouw zen-beoefening. Vaak gebeurt dit in het bijzijn van de sangha, familie en vrienden.  Je ontvangt van de leraar een boeddhistische naam en officieel ben je dan zenboeddhist. Vanaf de Jukai-ceremonie draagt de leerling tijdens meditaties het zelfgemaakte kleine boeddha-kleed; de rakusu.
Jukai vindt  plaats op verzoek van de leerling.

rakusu, het kleine boeddhakleed

Shukke Tokudo

Shukke betekent thuisloos, Tokudo betekent ceremonie: ceremonie van de thuisloosheid.  Je belooft onder andere om te leven met thuisloosheid ín de geest. Opdat je een ‘bevrijd’ bestaan leidt. Daarna ben je unsui: un-sui betekent wolk-water. Je bent wolk als dat nodig is of water zo dát nodig is. Niet het Ego staat centraal, maar wat heeft de situatie nodig.
In Japan leefde een unsui in een klooster, celibatair om zich volledig aan zen-beoefening te wijden. Bij ons kan een unsui zen beoefenen en tegelijk midden in het leven staan, met gezin, familie, vrienden en werk.
De Shukke Tokudo vindt plaats op verzoek van de leerling.

Unsui wordt in het westen vertaald als zenmonnik. Dit christelijk-westerse begrip vervormt de  betekenis enigszins.

Meer informatie over: